Iran is a country with noble blood flowing in its veins. With a heritage reaching back into the distant past, its history and ours have often intertwined down the millennia, creating a special relationship which the great classical philologist Ulrich von Wilamowitz elegantly notes with reference to Cyrus and Darius.
In later years, Persia’s exquisite art tradition, which found its prime expression in painting, calligraphy and poetry, would influence its neighbours to East and West in equal part. At the same time, its wise leaders followed in their predecessors’ footsteps and left a profound mark on the region politically. India was especially receptive to Persia’s beneficial influence and, welcoming and nourishing it, helped Persian culture reach still more elevated heights.
Given the topicality of the debate on Islam, on the political situation in Iran and on the “Axis of Evil”, it is worth recalling what the Indian Nobel laureate and “economist of the poor”, Amartya Sen, wrote about Akbar, the famous king of India and child of Persian culture: “And let us not forget that when you in the West were burning Giordano Bruno at the stake, Akbar was teaching open-mindedness and religious tolerance in the East”

Το Ιράν είναι μια ευγενής χώρα εκ γενετής. Η μακρύτατη ιστορία της συχνά διαπλέχθηκε με τη δική μας, με αποτέλεσμα την δημιουργία μιας ιδιαίτερης σχέσης, την οποία μάλιστα επεσήμανε με εξαιρετική ευαισθησία ο μέγιστος των κλασσικών φιλολόγων von Wilamowitz, αναφερόμενος στον Κύρο και τον Δαρείο.
Η μετέπειτα ανάπτυξη στην Περσία μιας τέχνης με ύψιστη αισθητική, με εκφάνσεις κυρίως στην ζωγραφική, την καλλιγραφία και την ποίηση, διαχύθηκε δυτικά και ανατολικά, επηρεάζοντας εξ ίσου τους γειτονικούς της λαούς, ενώ σοφοί ηγέτες – ακολουθώντας τα βήματα των προκατόχων τους – άφησαν έντονη την πολιτική τους σφραγίδα. Η Ινδία, ιδιαίτερα, δέχθηκε την ευεργετική περσική αύρα, την αποδέχθηκε και την πότισε, ώστε ν’ ανθίσει ακόμη περισσότερο.
Και μιας και είναι επίκαιρη η συζήτηση για το Ισλάμ, για τη πολιτική κατάσταση στο Ιράν και για τον «άξονα του κακού», ας θυμηθούμε τι λέει ο Ινδός νομπελίστας «οικονομολόγος των φτωχών» Αμάρτυα Σεν, για τον περίφημο βασιλιά της Ινδίας Άκμπαρ, πνευματικό παιδί της Περσίας: «Κι ας μη ξεχνούμε ότι όταν στη Δύση καίγατε τον Τζορντάνο Μπρούνο στην πυρά, ο Ακμπαρ στην Ανατολή δίδασκε την ανεκτικότητα και την ανεξιθρησκεία ».

پیش‌درآمد

ایران کشوری است که خون اصیلی در رگ‌های آن جاری است. با میراثی که به گذشته‌ی دور باز می‌گردد، تاریخش در طول هزاره‌ها اغلب با تاریخ ما [یونانیان] درهم آمیخته است و رابطه‌ای خاص را شکل داده که نویسنده‌ی کلاسیک بزرگی چون اولریخ فون ویلاموویتز با اشاره به کورش و داریوش، آن را به شکلی شیوا بیان کرده است.

در سال‌های بعد، سنت هنری زیبا و چشم‌گیر ایران که بیان عمده‌اش را در نقاشی، خطاطی، و شعر یافته است، به شرق و غرب گسترش پیدا کرد و به یکسان، الهام‌بخش ملت‌های همسایه  گشت. در همان زمان، رهبران هوشمند [ایرانی]، بر جای پای پیشینیان قدم نهادند و از منظر سیاسی، نشانه‌ای عظیم را در آن منطقه‌ی جغرافیایی بر جای گذاشتند. به‌طور خاص، هند پذیرای الهامات و تاثیرات مفید ایران بود و آئورای این تغییرات را خوش‌آمد گفت و بال و پر داد که همه‌ی این‌ها باعث شد که حتّی بلندی‌های فرازتری حاصل شود.

با توجه به موضوعیت مباحثات مرتبط با اسلام و شرایط سیاسی در ایران و در «محور شرارت»،‌ شایسته است که آن‌چه را که آمارتیا سِن، برنده‌ی هندی جایزه‌ی نوبل و «اقتصاد دان فقرا»، درباره‌ی اکبر، پادشاه مشهور هند و فرزند فرهنگ ایرانی، نوشته است، به یاد آوریم: «بگذارید فراموش نکنیم که آن زمان که شما در غرب، جیوردانو برونو را در آتش می‌سوزاندید، در شرق، اکبر به آموزش آزاد اندیشی و مدارای دینی مشغول بود.»

یورگس ت. دراگوناس